1403 / 09 / 21
کاربردهای فلز آلومینیوم و ویژگیهای آن
فلزات یکی از موهبتهای الهی هستند که در بخشهای مختلف زندگی کاربردهای فراوانی دارند. منابع فلزات مختلف از جمله منابع طبیعی تجدیدناپذیر هستند که از مدتها قبل، بهرهبرداری آنها آغاز شده است. معادن فلزات مختلف در کشور ما نیز وجود دارند که آلومینیوم یکی انواع آنها محسوب میشود. آلومینیوم در طبیعت به شکل سنگ معدن بوکسیت با فرمول شیمیایی(Al2O3) و به همراه ناخالصی یافت میشود. آلومینیوم به دلیل داشتن مجموعهای از ویژگیها، دارای کاربردهای وسیعی است. آگاهی از ویژگیهای این فلز گرانبها علاوه بر افزایش سطح اطلاعات علمی، به صاحبان صنایع در زمینه کار با آلومینیوم و زمینههای به کارگیریآن کمک شایانی میکند.
فلز آلومینیوم چیست؟
آلومینیوم فلزی براق و نرم است که چگالی آن 2770 کیلوگرم بر متر مکعب است. دارای جلای فلزی چشمنواز است.و وزن کم نسبت به سایر فلزات همچون آهن است. فلز آلومینیوم بیشترین کاربرد را بعد از فلز آهن در بخش خانگی و صنعتی دارد.
این فلز دارای ویژگیهای فراوانی چون مقاومت در برابر خوردگی، استحکام و مقاومت بالا، دوام طولانی و از همه مهماز قابلیت بازیافت است. آلومینیوم هم به صورت خالص و هم به صورت آلیاژهای مختلف در ساخت ابزار، مصالح و اجسام گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد. این فلز به هنگام آلیاژ شدن در ترکیب با منیزیم، منگنز و مس قرار میگیرد. البته آلیاژهای آلومینیوم نسبت به آلومینیوم خالص خواص بیشتری دارند.
ویژگیهای عمده فلز آلومینیوم
فلز آلومینیوم همانند سایر فلزات موجود در طبیعت دارای مجموعهای از ویژگیهای مثبت است که میتوان از در بخشهای مختلف بهره برد. این ویژگیها بهطورکلی شامل موارد زیر هستند:
مقاومت در برابر اکسیداسیون
آلومینیوم از جمله فلزهایی به شمار میرود که نسبت به فلزآهن مقاومت بیشتری در برابر رطوبت و عوامل اکسید کننده دارد. این فلز در شرایط مشابه بسیار دیرتر از فلز آهن دچار خوردگی، زنگزدگی و همچنین پوسیدگی میشود. پس فلز آلومینیوم میتواند در شرایط خاص جایگزین مناسبی برای فلز آهن باشد.
مقاومت و استحکام بالا
شاید تصور شود که آلومینیوم به سبب وزن سبکی که دارد در برابر ضربه مقاوم نیست و زود شکسته میشود، اما نکته جالب این است که این فلز به موازات وزن سبک و مناسب، دارای مقاومت خوبی در برابر ضربات وارده است. این فلز نسبت به سایر فلزات مقاومت بیشتری را از خود در برابر آسیب نشان میدهد.
وزن مناسب و کم
یکی از بهترین ویژگیهای آلومینیوم وزن سبک آن است. این ویژگی سبب شده که این فلز را به راحتی حمل و نقل کنند. همچنین برخلاف آهن که وزن نسبتاً زیادی دارد و به هنگام کار با آن باید از تجهیزات ویژهای استفاده کرد. این فلز نیازی به استفاده از تهجیزات خاص ندارد و میتوان به سهولت آن را جابهجا نمود.
اتصال آسان به بخش مورد نظر
فلز آلومینیوم به جهت وزن کم و استحکام بالا در بخشهای مختلف یک سازه مورد استفاده قرار میگیرد. این فلز به راحتی و به روشهای مختلفی چون لحیم کاری، جوشکاری، چسبکاری و پرچکاری میتواند به بخش مورد نظر یا یک جسم دیگر متصل شود.
قابلیت بازتاب نور
این فلز به دلیل داشتن سطح براق و صیقلی، نقرهای رنگ و داشتن جلای فلزی میتواند نور را تا حد زیادی از سطح خود بازتاب دهد. فرآیند بازتاب نور توسط همین سطح صیقلی انجام میگیرد. آلومینیوم میتواند تا ۸۰ درصد پرتوهای مرئی و نامرئی تابیده شده را بازتاب نماید.
غیر مگنتی بودن آلومینیوم
این ویژگی یکی از بهترین ویژگیهای فلز آلومینیوم است. این فلز به هنگام قرار گرفتن در مجاورت میدان مغناطیسی به طور موقت مغناطیسی میشود، اما بلافاصله با دور شدن یا قطع جریان، خاصیت مغناطیسی خود را از دست میدهد. آلومینیوم با وجود رسانایی الکتریکی بالا مادهای غیرمغناطیسی بوده و جرقه نمیزند.
قابل بازیافت بودن
آلومینیوم به اشکال مختلف اعم از ورقه، قطعه، شمش و... تولید میشود. گاه نیز فلز آلومینیوم به صورت آلیاژ در ساخت اجسام به کار گرفته میشود. بهکارگیری این فلز آسیبی به طبیعت نمیزند و میتوان به هنگام قدیمی شدن اجسام و ابزارآلات آلومینیومی آنها را بازیافت کرده و فلز موجود در آنها را وارد چرخه تولید کرد. در این صورت هم در منابع اقتصادی صرفهجویی میشود و هم منابع طبیعی حفظ میشوند.
قابلیت ارتجاعی بالا
عنصر آلومینیوم دارای خاصیت کششی بالا است، به این صورتکه، هنگامیکه این فلز تحت ضربه یا تنش کششی قرار میگیرد، میتواند به حالت اولیه خود بازگردد. برای مثال، هنگامی که ورقه آلومینیومی را مچاله میکنیم، میتوانیم با باز کردن آن، آن را به حالت اولیه خود بازگردانیم.
رسانایی الکتریکی و حرارتی بالا
فلز آلومینیوم به جهت فلز بودن و خواص فیزیکی فلزات، دارای خاصیت رسانایی است. میزان خاصیت رساناییآن نسبت به سایر فلزات موجود بیشتر است. همچنین دارای رسانایی حرارتی بالایی است و بهراحتی میتواند گرما را در خود انتقال داده و به بخش مورد نظر برسانند.
شکل پذیری و چکشخواری
از ویژگیهای بارز آلومینیوم شکلپذیری بالای آن است. این خصوصیت سبب شده که بهتوان آلومینیوم را در هنگام فراوری به شکلهای مختلفی درآورد. اشکال مختلف و متداول آلومینیوم میله، لوله و فویل هستند. خاصیت چکشخواری نیز به خردنشدن در برابر ضربه اشاره میکند که این ویژگی نیز به میزان قابل توجهی در آلومینیوم وجود دارد.
کاربردهای فلز آلومینیوم چیست؟
در صنایع مختلف آلومینیوم به عنوان یکی از پرکاربردترین فلزات به شمار میرود در این بخش نگاهی به کاربردهای این فلز در صنایع مختلف میاندازیم:
صنعت ساخت وسایل حملونقلی
در صنایعی مانند خودروسازی، هواپیما، کشتی و دوچرخهسازی کاربرد دارد. به جهت وزن سبکی که دارد، سبب بهبود عملکرد موتور و کاهش مصرف سوخت در انواع وسایل نقلیه میشود. از آلیاژهای آلومینیوم به طور عمده در ساخت بدنه انواع وسایل نقلیه استفاده میشود و منحصر به یک وسیله نیست.
تولید لوازم خانگی
به طور عمده در تولید لوازم خانگی مانند یخچال، لباسشویی، ظرفشویی، فریزر، اجاقگاز و... استفاده میشود. فلز آلومینیوم در این دسته از وسایل به دلیل سبک بودن و شکل پذیری استفاده میشود. همچنین بسیاری از ظروف و قابلمهها در آشپزخانه از جنس آلومینیوم است.
صنعت ساخت و ساز (ساختمان سازی)
اسلکتهای ساختمانی به وسیله آلومینیوم ساخته میشوند در برابر پوسیدگی مقاوم هستند و کمتر نیاز به بازسازی پیدا میکنند و بهواسطه ویژگیهایی که دارد در تابستان خانه را خنک و در زمستان گرم نگه میدارد. همچنین ویژگی شکلپذیری کمک شایانی را به سازندگان به جهت شکلدهی و استفاده از آن در ساخت و ساز مینمایند.
استفاده از آلومینیوم در صنعت برق
سیمهای خطوط برق یکی از بخشهای مهم فرآیند انتقال برق هستند. درزمانهای نهچنداندور این سیمها از جنس مس ساخته و طراحی میشدند و دارای وزن زیادی نیز بودند، اما آلومینیوم در این زمینه جایگزین بسیار مناسبی به شمار میرود بهدلیل اینکه شکلپذیری و وزن بسیار كمی دارد. کاربرد عنصر آلومینیوم در صنعت برق تنها منحصر به خطوط نیست و ساخت لامپهای LED بخش دیگری ازکاربردهای آن است.
ساخت لوازم مورد استفاده روزمره
تلفنهای همراه، لپتاپ و تلوزیونها صفحاتی از جنس آلومینیوم دارند، زیرا به نسبت فلز آلومینیوم، دارای وزن سبکتر و ظاهر زیباتر است. در غالب موارد آلومینیوم میتواند جایگزین پلاستیک و فولاد شود. این فلز از فولاد سبکتر و از پلاستیک مقاومتر است. از کاربردهای دیگر این فلز در زندگی روزمره میتوان به تولید میز و صندلی، لامپ، تختخواب، تابلوهای تبلیغاتی غولپیکر اشاره کرد.
جمعبندی
استفاده از فلز آلومینیوم در بخشهای مختلف صنعتی و خانگی متداول است و ما روزانه با حجم زیادی از وسایل آلومینیومی سروکار داریم. این فلز با ویژگیهای برجسته و مهمی که دارد، کاربرد گستردهای را در صنایع مختلف برای خود رقم زدهاست. همواره باید دانست که استفاده از منابع طبیعی مانند آلومینیوم که یک منبع تجدیدناپذیر است باید محتاطانه انجام بگیرد.
کسب آگاهی در مورد عناصر گوناگون از جمله عنصر آلومینیوم و کاربردهای گستردهای که دارد علاوه بر افزایش آگاهی، سبب سهولت تصمیمگیری در فرایند خريد میشود، فولاد فیدار به عنوان یک مرجع مطمئن در مورد قیمت انواع کالاهای فولادی مانند قیمت نبشی، میتواند بهترین خدمات را خریداران محترم ارائه دهد.
