1404 / 05 / 08
راهنمای کامل ستون دوبل فلزی؛ بررسی انواع و کاربردها
هنگام اجرای پروژههای مختلف، انتخاب نوع ستونها و دیوارهای سازه، تأثیر شگرفی بر افزایش مقاومت و ایمنی ساختمان دارد. ستون دوبل فلزی، یکی از انواع ستونهاست که عملکرد بسیار مؤثری در انتقال بارهای ساختمان به فونداسیون و پی دارد. این ستونها به دلیل هزینه مقرونبهصرفه و دوام بالا با انتخاب اول مهندسان برای بسیاری از کاربردهای ساختاری تبدیل شدهاند. مقاومت در برابر خوردگی و پایداری از دیگر مزایای مهم استفاده از این ستونها محسوب میشود. مهمترین عامل تعیینکننده در هزینه اجرای ستون دوبل در ساختمان، قیمت تیرآهن هاش است؛ زیرا جزء ارکان اصلی آن به شمار میرود.
ستون دوبل فلزی چیست؟
ستون دوبل فلزی به مقاطع فولادی گفته میشود که از ترکیب دو تیرآهن بال پهن با پروفیلهای مکمل مانند نبشی و نادانی تشکیل شده است. وظیفه اصلی این ستون، انتقال بارهای ساختمان به قسمتهای زیرین ساختمان است. اجزای این ستون را به وسیله پیچ و مهره به یکدیگر وصل میکنند. البته شیوه اتصال تیرآهن به نبشی و نادانی بستگی به نوع ساختمان و مقدار بار وارد شده دارد و توسط مهندسین تشخیص داده میشود.
گاهی اوقات برای تقویت ستونها و بهبود مقاومت آنها در شرایط مختلف از ورقهای فولادی نیز به عنوان اجزای مکمل استفاده میکنند. ستون دوبل فلزی شامل دو ستون است که با یک تیر فلزی به هم وصل شدهاند تا پایداری و استحکام کافی را موقعیتهای مختلف مانند زلزله یا طوفان داشته باشند. جنس ستونهای فلزی دوتایی معمولاً از فولاد یا آلومینیوم است.
بررسی انواع ستون دوبل فلزی
ستونهای دوبل فلزی بر اساس مقاطعی که در ساخت آنها به کار میرود به دو دسته تقسیم میشوند. این ستونها عبارتاند از:
1. ستون دوبل فلزی با تیرآهن IPB
تیرآهن IPB یا بالپهن، یکی از بهترین اجزای فولادی برای ساخت ستون دوبل فلزی به شمار میرود. تیرآهن IPB، مقاومت بیشتر و اتصال راحتتری نسبت به دیگر نیمرخهای فولادی دارد. از میان مدلهای مختلف تیرآهن IPB نیز نوع سنگین که با نام HEB شناخته میشود، کاربرد بیشتری دارد.
2. ستون دوبل ساخته شده از نیمرخ های مختلف
استفاده از نیمرخهای مختلف نیز روش دیگری است که برای ساخت ستون دوبل استفاده میکنند. به طور مثال، برای ساخت این مدل، معمولاً نیمرخها را با ورقهای فولادی به هم وصل میکنند. این نیمرخها میتوانند شامل اجزایی مانند: تیرآهن IPE، ناودانی و نبشی باشند؛ بنابراین در اجرای این مدل قیمت ناودانی و نبشی به طور مستقیم در هزینه نهایی موثر است. ورقهایی که در ساخت این ستون به کار میروند نیز میتوانند بهصورت ممتد و سراسری نصب شوند.
3. ستون دوبل ساخته شده با نیمرخ فولادی و ورق
در ساخت ستون دوبل فلزی میتوان ورق و نیمرخهای فولادی را نیز به صورت ترکیبی استفاده نمود. این روش برای افرادی که میخواهند هزینه کمتری بپردازند، صرفه اقتصادی بیشتری دارد. البته به خاطر داشته باشید که اگر ستون کوچک شود، هزینه ساخت معمولاً از صرفه اقتصادی اولیه بیشتر خواهد شد.
4. ستون دوبل ساخته شده با ورق
در روش چهارم، برای ساخت ستونهای فلزی از ورق استفاده میکنند. نصب این ستون بسیار آسان است و نیازی به اجرای عملیات جوشکاری ندارد. در ستونهای ساخته شده با ورق، نیروی کششی بال تیر به راحتی توسط ستون منتقل میشود.
آشنایی با کاربردهای ستون دوبل فلزی
ویژگیهای فنی و مقاومت بالای ستونهای فلزی، باعث شده تا از آنها در اغلب پروژههای ساختمانی استفاده شود. از مهمترین کاربردهای این ستونها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
• ساختمان های مقاوم در برابر زلزله: افزایش مقاومت و استحکام سازه را در برابر نیروهای جانبی مانند طوفان و زلزله.
• پل ها و سازه های زیرزمینی: مقاومت بنا در برابر فشارهای جانبی و لرزشها.
• ساختمان های تجاری و مسکونی مرتفع: افزایش تحمل بارهای عمودی و کاهش حجم ستونها در طبقات پایینتر.
• انبارها و سوله های صنعتی: سرعت بالای اجرای سازه و مقاومت در برابر بارهای سنگین.
شیوه ساخت ستون دوبل فلزی
برای ساخت ستونهای دو پل باید دقت و مهارت زیادی به خرج داد. در گام اول، باید طول ستون موردنظر را اندازهگیری کنیم تا بتوانیم تیراهنهای فلزی را با طول مناسب بزش بزنیم. طول تیرآهنها باید اندازه ستون باشد تا در انتهای کار، ستون کاملاً متقارن و یکنواخت شود. در قدم بعدی، باید انتهای تیرآهنها را به هم جوش دهند تا ستون بلندی تشکیل شود. حتما برای جلوگیری از ریختن ستونها، نسبت به ایمن و محکمبودن جوشها اطمینان یابید. در مرحله آخر نیز ستونها را باید با استفاده از پیچهای مناسب و لنگرها به دیوار یا کف ساختمان محکم شوند. اجرای صحیح این مراحل کمک میکند که شما در انتها یک ستون فلزی دوتایی زیبا و در عین حال محکم داشته باشید.
شما در هر جای ایران که زندگی میکنید، میتوانید انواع مقاطع فولادی موردنیاز برای اجرای ستون دوبل فلزی مانند تیرآهن، نبشی، ناودانی و ورق را از تیم ما یعنی فولاد فیدار خریداری نمایید. سفارشات شما با ارائه فاکتور معتبر و بهترین قیمت در اسراع وقت به سراسر ایران ارسال میگردد.
مزایا و معایب اجرای ستون دوبل فلزی
از مهمترین مزایایی که اجرای ستون دوبل فلزی در ساختمانها دارد، افزایش میزان باربری، همچنین بهبود ظرفیت تحمل بارهای سنگین نسبت به دیگر مقاطع است. از طرفی این ستونها انعطافپذیری بیشتری در مقابل نیروهای دینامیکی دارند؛ بنابراین در برابر زلزله مقاومتر هستند. سرعت اجرای بالا، از دیگر مزایای ستونهای دوبل فلزی محسوب میشود که علت اصلی آن، پیش ساخته بودن اجزا و مونتاژ سریع قطعات در محل اجرای پروژه است. با اجرای ستون دوبل، ابعاد ستونها در پلان کاهش مییابد و فضای مفید داخل ساختمان افزایش پیدا میکند.
در کنار مزایای پرشماری که ذکر کردیم، این ستونها معایبی نیز دارند. اولین عیب اجرای ستون دوبل فلزی در ساختمانها، افزایش هزینههاست که علت آن مصرف فولاد بیشتر، دقت و حساسیت در اتصالات و جوشکاری محسوب میشود. علاوه بر این مورد، جوشکاری تیرآهن دوبل پیچیدگیهای زیادی دارد؛ بنابراین نیازمند دقت و مهارت بالا در اجراست تا سازه نهایی آسیبپذیر نباشد. فراموش نکنید که ستونهای فلزی هنگام آتشسوزی ساختمان آسیب میبینند؛ بنابراین برای افزایش مقاومت آنها در دماهای بالا، باید از پوشش ضد حریق روی آنان استفاده کرد.
ضوابط اجرای ستون دوبل فلزی بر اساس مقررات
اکنون که مراحل ساخت ستون فلزی را مرور کردیم، باید ضوابط اجرای آن را نیز بررسی کنیم تا اجرای بهتری داشته باشیم. نکاتی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم، برای اطمینان از ایمنی و استحکام سازهها لازم است. هنگام اجرای ستونهایی که با ترکیب چندین پروفیل یا ورق فولادی ساخته میشوند، باید به برخی ضوابط توجه نمایید که عبارتاند از:
• چنانچه ورقهای تقویتی ستون به وسیله جوشکاری منقطع یا سایر اتصالات به پروفیلها وصل میشوند، فاصله جوشها باید بر اساس شرایط سطح مشخص شود و از حدود تعیین شده بیشتر نباشد.
• در ستونهایی که پروفیلها باید با فاصله مناسب از هم نصب شده و با لقمههای فولادی متصل شوند، فواصل باید جوری باشد که اجزای تشکیلدهنده سازه بیش از اندازه لاغر و ظریف نشوند.
• چنانچه پروفیلها بهصورت کامل به هم چسبیده باشند، فاصله بین جوشهای منقطع و اتصالات نباید طوری شود که پایداری اجزا به خطر بیفتد. فاصله به هیچ عنوان نباید بیشتر از 600 میلیمتر باشد.
• در محلهای باز پروفیل میتوان از ورقهای مشبک یا بستهای موازی استفاده کرد، به شرطی که ضخامت و فواصل بر اساس الزامات مشخص انجام گیرد تا از ضعف سازه جلوگیری شود.
سخن پایانی
اجرای ستون دوبل فلزی سبب افزایش استحکام سازههای مرتفع مسکونی، تجاری یا صنعتی میشود. یکی از مهمترین مزایای ستونها این است که بر اساس شرایط بارگذاری و ساختمان موردنظر میتوان آنها را بهصورت سفارشی ساخت. با وجود ستونهای دوبل فلزی میتوان ساختمان را در برابر زلزله و سایر نیروهای جانبی مقاوم کرد. با توجه به مزایا و معایبی که ستون دوبل فلزی دارد، روش اجرا، انتخاب صحیح نوع مقاطع کاربردی، رعایت استانداردهای جوشکاری و ضوابط مشخص شده و طراحی مهندسی اصولی میتواند نقش مهمی در افزایش کیفیت نهایی ساختمان ایفا کند.
