ورق روغنی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

در صنعت آهن و فولاد ورق‌های فولادی به دو روش نورد سرد و گرم تولید می‌شوند. ورق‌های روغنی نوعی از ورق‌های فولادی هستند که با تکنولوژی نورد سرد تولید می‌شوند. این نوع ورق طی فرایند نورد سرد با میزان مقاومت بالا تولید می‌شود و به همین کاربرد گسترده‌تری در صنایع دارد. ورق روغنی با ورق معمولی که طی فرایند نورد سرد تولید می‌شود، متفاوت است. در تولید ورق روغنی از روغن به‌عنوان ماده ضدزنگ استفاده می‌شود. شما عزیزان می‌توانید جهت اطلاع از قیمت ورق سیاه با کارشناسان تیم ما در فولادفیدار تماس بگیرید. 

ورق روغنی چیست؟

ورق روغنی نوعی ورق فولادی نورد سرد است که بدون استفاده از حرارت بالا تولید می‌شود. در تولید این ورق از روغن به‌عنوان ماده ضدزنگ استفاده می‌شود. تولید شدن ورق روغنی با میزان حرارت پایین و میزان نیرو فشاری بالا طی عبور از غلتک‌های سنگین امکان‌پذیر می‌شود. این نحوه تولید ورق‌های روغنی موجب حفظ خواص مکانیکی و شکل‌پذیری بیشتر آن می‌شود و میزان استحکام و دوام ورق‌های روغنی در مقایسه با ورق‌های نورد گرم را افزایش می‌دهد. دلیل نام‌گذاری این نوع ورق فولادی به ورق روغنی، داشتن ظاهر براق و درخشان و البته فرایند روغن‌کاری در یکی از مراحل تولید محصول است.

ویژگی‌های مهم ورق روغنی

همان‌طور که تا اینجا گفته شد، ورق‌های روغنی دارای خصوصیاتی مانند شکل‌پذیری، استحکام و دوام بالا و ظاهر براق و درخشان هستند. با توجه به این موارد در کاربردهایی که زیبایی ظاهری در کنار کیفیت و طول عمر بالا اهمیت دارد، ورق روغنی بهترین گزینه است. سطح صاف و یکنواخت، شکل‌پذیری و مقاومت در برابر کشش نیز خصوصیاتی هستند که ورق‌های روغنی را نسبت به دیگر انواع ورق منحصربه‌فرد کرده‌اند.
 فرایند تولید این نوع ورق فولادی در حال حاضر به‌روز شده و به همین دلیل کیفیت نهایی ورق‌های تولیدشده نیز نسبت به گذشته تغییر پیداکرده است. ازجمله ویژگی‌هایی که امروزه بهبود پیداکرده‌اند می‌توان به امکان کنترل دقیق‌تر ضخامت، شکل، پهنا، مقاومت در برابر نفوذ آب، امکان پاک‌سازی مناسب و... اشاره کرد. ورق‌های روغنی به دلیل دوام سطحی بالا و خصوصیات مفید برای تولید ورق گالوانیزه یا ورق سفید و ورق رنگی نیز به کار می‌روند. به همین دلیل تمامی هزینه‌های تولید ورق روغنی و کیفیت نهایی آن در تعیین قیمت ورق گالوانیزه نیز مؤثر است.

مزایای استفاده از ورق‌های روغنی

ورق‌های روغنی دارای مزیت‌های چشمگیری نسبت به دیگر انواع ورق‌های فولادی هستند. همین موضوع ورق روغنی را به یکی از مهم‌ترین رقبای سایر ورق‌های فولادی تبدیل کرده است. ورق‌های روغنی با ظاهر براق و درخشان، بهترین گزینه برای کاربردهایی هستند که مواردی مانند زیبایی ظاهری محصول و دوام و ماندگاری آن اهمیت بالایی دارد. علاوه بر این، مقاومت این نوع ورق در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی سبب شده از آن بدون نگرانی در محیط‌های صنعتی و شیمیایی استفاده شود. ازجمله ویژگی‌های رقابتی و مزیت‌های استفاده از ورق‌های روغنی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•    ظاهر زیبا
•    استحکام بالا
•    مقاومت در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی
•    تحمل وزن بالا
•    مقاومت بالا در برابر فشار
•    قیمت مقرون‌به‌صرفه
•    سطح صاف و یکنواخت
•    امکان تولید انبوه و سریع

شیوه تولید ورق روغنی

 برای تولید ورق‌های فولادی از دو فرایند نورد سرد و گرم استفاده می‌شود. قیمت ورق نیز با در نظر گرفتن این فرایند و قیمت مواد اولیه تعیین می‌شود. در تولید ورق روغنی با فرایند نورد سرد، ورق فلزی موردنظر در معرض دمای حدود 200 درجه قرار می‌گیرد. این دما در صنعت آهن و فولاد یک دمای عادی و پایین محسوب می‌شود. سپس ورق فلزی از بین غلتک‌ها عبور کرده و نیروی فشاری بالایی به آن وارد می‌شود. با این کار میزان ضخامت ورق اولیه کاهش‌یافته و طول افزایش پیدا می‌کند. وارد شدن فشار بالا به ورق در این مرحله موجب افزایش استحکام و تحمل فشار بیشتر می‌شود.

بعدازاین مرحله نورد پوسته‌ای انجام می‌شود که طی این فرایند تمامی موج‌های ریز و تغییر شکل‌های ناخواسته ورق از بین می‌روند. در مرحله بعدی کارشناسان تمامی عیوب سطحی ورق روغنی را بررسی کرده و آن‌ها را اصلاح می‌کنند. در انتها نیز ورق‌های سرد تولیدشده به‌صورت کویل پیچیده شده و آماده ارائه به بازار می‌شوند. دقت داشته باشید که بعد از به اتمام رسیدن فرایند تولید یک‌لایه روغن روی سطح ورق‌ها کشیده می‌شود. این لایه می‌تواند مقاومت ورق را افزایش داده و موجب کاهش فشار نورد و جلوگیری از خوردگی و زنگ‌زدگی شود. اعمال لایه روغن به سطح ورق‌های روغنی نیز با دو روش پاشش مستقیم و پاشش مداربسته انجام می‌شود.

انواع ورق‌های روغنی در صنایع

 ورق‌های روغنی بر اساس نوع آلیاژ و مواد اولیه و همچنین ابعاد و اندازه به دسته‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند. به‌طورکلی استاندارد تولید ورق‌های روغنی شامل ضخامت بین 0.03 میلی‌متر تا 3 میلی‌متر و عرض بین 100 تا 125 سانتی‌متر می‌شود. وزن این نوع ورق نیز در حال استاندارد با وزن آهن معمولی برابر است. این ابعاد و اندازه در کنار قیمت مقرون‌به‌صرفه ورق‌های روغنی موجب استقبال گسترده صنعتگران از این نوع ورق‌شده است. هرکدام از ورق‌های روغنی بر اساس نوع آلیاژی که در تولید آن‌ها به‌کاررفته، دارای آستانه مقاومت و میزان کشش متفاوتی هستند. انواع این ورق‌ها بر اساس نوع آلیاژ شامل موارد زیر می‌شوند:

1.    ورق روغنی معمولی ST12

این نوع ورق یکی از انواع بسیار کاربردی ورق‌های روغنی محسوب می‌شود و برای تولید انواع سازه‌های ساختمانی و صنعتی مورداستفاده قرار می‌گیرد. در صنعت ورق روغنی ST12 با نام ورق کششی نیز شناخته می‌شود که می‌تواند تا 45 درجه خم شود. از مزایای این ورق روغنی می‌توان به ماندگاری بالا و تاریخ انقضای طولانی‌مدت آن تا 18 ماه اشاره کرد.

2.    ورق روغنی نیمه کشش ST13

از ورق‌های نیم کشش روغنی در ساخت سازه‌های صنعتی و غیر صنعتی با پرس‌کاری در عمق کم و جوشکاری استفاده می‌شود. این محصول قابلیت خم شدن تا زاویه 90 درجه را دارد و تاریخ انقضای آن نیز نهایتاً 8 ماه است.

3.    ورق روغنی فوق کشش ST14

ورق St14 نیز یکی از نمونه‌های معروف ورق‌های روغنی است که انعطاف‌پذیری بالایی دارد. این ورق فوق کشش در صنایع مربوط به خودروسازی و صنایعی که پرس‌کاری با عمق بالا دارند استفاده می‌شود. ورق فوق کشش St14 قابلیت خم شدن به‌طور کامل را دارد. تاریخ انقضای این نوع روغنی نیز حداکثر 8 ماه است.

4.    ورق روغنی ST37

ورق روغنی ST37 دارای درصد کربن کم و استحکام متوسط است. در ساختار این ورق، پایین بودن درصد کربن موجب افزایش خاصیت جوش‌پذیری شده است. به همین دلیل این ورق روغنی در صنایع کشتی‌سازی، پل‌سازی و ساختمان‌سازی کاربرد ویژه‌ای دارد. از دیگر مزایای ورق ST37 می‌توان به شکل‌پذیری، قدرت کششی و تحمل فشار بالا اشاره کرد.

ورق روغنی چه کاربردهایی دارد؟

 همان‌طور که تا اینجا بررسی کردیم، خصوصیاتی مانند انعطاف‌پذیری بالا و سطح یکنواخت و مقاوم موجب کاربرد گسترده ورق روغنی در صنایع مختلف شده است. در ادامه تمامی کاربردهای این ورق را به‌صورت دقیق بررسی می‌کنیم:

•    صنعت خودروسازی: برای تولید فیلتر خودرو، گل گیر اتومبیل، لوله اگزوز و سایر قطعات داخلی 
•    صنعت لوازم‌خانگی: تولید یخچال و فریزر، مایکروفر، اجاق‌گاز، رادیاتور و هود
•    صنایع روشنایی: کاور محصولات روشنایی و قطعات داخلی در این صنعت
•    آبگرم کن سازی: برای تولید بدنه آبگرم کن‌ها
•    ذخیره‌سازی: ساخت کپسول‌های آتش‌نشانی
•    ساختمان‌سازی: ساخت کابین آسانسور
•    تابلو برق: ساخت اسکلت و کاور تابلو برق

جمع‌بندی
ورق‌های روغنی، یکی از انواع معروف و کاربردی در بین ورق‌های فولادی هستند. خصوصیاتی مانند مقاومت در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی، انعطاف‌پذیری و دوام بالا باعث کاربرد بسیار زیاد این ورق در صنایع مختلف شده است. ورق‌های روغنی می‌توانند به‌عنوان ماده اولیه در تولید دیگر ورق‌های فولادی مانند ورق گالوانیزه استفاده شوند. مجتمع فولاد مبارکه اصفهان، کارخانه فولاد غرب آسیا، کارخانه فولاد هفت الماس و کارخانه فولاد اکسین اهواز از جمله کارخانه‌های داخلی هستند که ورق روغنی را با کیفیت مطلوبی تولید می‌کنند.