معرفی چند روش فوق العاده برای براق کردن فلزات

هدف از براق کردن فلزات مختلف، افزایش زیبایی و محافظت‌کردن از آن‌هاست. فلزهایی که لایه رویی آن‌ها شفاف و درخشان است، می‌توانند زیبایی دکوراسیون را چندین برابر نمایند. این لایه‌های براق خاصیت محافظتی نیز دارند و می‌توانند از نفوذ رطوبت و هوا بین ذرات فلز، جلوگیری نمایند؛ بنابراین زنگ‌زدگی و فرسایش را به تعویق می‌اندازند. پس گاهی اوقات، براق کردن فلزها به عنوان یک روش مراقبتی نیز استفاده می‌شود تا طول عمر و دوام فلزها را در برابر عوامل بیرونی افزایش دهد. برای آشنایی بیشتر با پدیده براق کردن فلزها، تا انتهای مطلب با ما باشید. 

تجهیزات موردنیاز در براق کردن فلزها

اولین نکته‌ای که باید به آن اشاره کنیم، این است که راهکارهای بسیار متفاوتی برای براق کردن فلزها وجود دارد. در هر یک از این روش‌ها از لوازم خاصی استفاده می‌کنند. نمد در براق کردن فلزها کاربرد دارد و از آن برای جلادادن به وسایل و لوازم فلزی استفاده می‌کنند. از چسب نمد زمانی استفاده می‌کنند که می‌خواهند پودر سمباده را به نمد بزنند. برای پولیش کردن و جلادادن به سطوح فلزی از انواع واکس‌ها نیز استفاده می‌کنند. واکس‌ها رنگ‌های متنوعی دارند.
 واکس‌های قرمز در نمدکاری، نمونه‌های سبز جهت روکاری و واکس‌های قوطی نیز برای مصالح غیرفلزی مانند چوب و سنگ به کار می‌روند.

گیلانس نیز یکی دیگر از تجهیزاتی است که در عملیات براق کردن فلزات استفاده می‌شود. فرچه‌های گیلانس نمونه‌های متفاوتی دارند و هر کدام از ویژگی‌های خاصی برخوردار هستند که همین موضوع کاربردهای آنان را نیز متنوع می‌کند. گیلانس‌های هزار لای آبی، موهای خشن و زبری دارند و برعکس گیلانس‌های هزار لای سفید موهای نرم و لطیفی دارند. نوارهای سمباده نیز به شکل پارچه‌ای عرضه می‌شوند و می‌توانند سطح فلزها را جلا دهند. 

روش‌های گوناگون جلادادن فلزها 

برای جلادهی به فلزها روش‌های متفاوتی وجود دارد که هر کس باتوجه‌به ابعاد قطعه، نوع فلز و... یکی از این روش‌ها را برای براق کردن فلز استفاده می‌کند. این روش‌ها عبارت‌اند از: 

1.    پولیش دستی

یکی از روش‌های قدیمی و ابتدایی جلادادن به فلزات که هنوز هم استفاده می‌شود، پولیش دستی است. در این روش با یک پارچه پولیش یا چرخ باف کننده ترکیب پولیش را روی سطح فلز موردنظر می‌زنند. ترکیب پولیش مایع یا خمیری است که ذرات ساینده را در درون خود دارد و سطح فلزها را صیقلی می‌کند. این روش کمی فشرده است و برای انجام آن باید از پرسنل ماهر کمک گرفت. پولیش دستی را معمولاً برای ابزارها و قطعه‌های کوچک مانند جواهرات استفاده می‌کنند. 

2.    پولیش مکانیکی 

پولیش مکانیکی نسبت به روش قبلی براق کردن فلزات پیشرفته‌تر است. در این روش، با استفاده از ماشین‌آلات یا ابزارهای مخصوص ترکیب پولیش را روی فلز اعمال می‌کنند. مزیت این روش نسبت به پرداخت دستی، کارآمدی و سرعت بیشتر است. پولیش مکانیکی همچنین سطح فلزات را صاف‌تر و یکنواخت‌تر می‌نماید. ماشین‌هایی که در این فرایند به کار می‌روند، اندازه‌های متفاوتی دارند. برخی از آنان به صورت دستی و کوچک هستند و برخی دیگر بزرگ و صنعتی. تسمه سنباده، پولیش‌های چرخشی و پولیش‌های مداری از متداول‌ترین نوع پولیش مکانیکی به شمار می‌روند. 

3.    پولیش الکترولیتی 

یکی از روش‌های تخصصی که به‌منظور براق کردن فلزات از آن‌ استفاده می‌کنند، پولیش الکترولیتی است. در این روش، با استفاده از یک محلول الکترولیت و جریان الکتریکی، سطح فلز را صیقل می‌دهند. این محلول از مواد شیمیایی تشکیل شده است که پس از واکنش‌دادن با فلز، عیوب سطحی آن را از بین می‌برد و فلز را مثل روز اول براق و درخشان می‌کند. از این روش برای اجسامی که شکل پیچیده‌ای دارند یا بخش‌هایی که دسترسی به آن‌ها دشوار است، مانند ابزارهای هوافضا یا تجهیزات پزشکی استفاده می‌کنند. رسوب، زنگ‌زدگی و آلودگی‌های سطحی فلزها را می‌توان با پولیش الکترولیتی از بین برد. 

4.    پولیش شیمیایی 

در روش پولیش شیمیایی، با استفاده از یک محلول شیمیایی، لایه نازکی که روی سطح فلز وجود دارد را از بین می‌برند. با پولیش شیمیایی می‌توان نواقصی که روی سطح فلز وجود دارد را از بین برد و آن را صاف و یکدست کرد. معمولاً پولیش شیمیایی را برای فلزهایی که به کار می‌برند که صیقلی کردن آن‌ها با سایر روش‌ها کار بسیار دشواری است. فلزهایی مانند فولاد ضدزنگ و تیتانیوم از این قبیل فلزات به شمار می‌روند. 

5.    انفجار ساینده 

انفجار ساینده نیز یکی دیگر از روش‌های کارآمدی است که در آن جریان ذرات ساینده را با فشار بسیار زیادی رو فلز می‌زنند و آلودگی‌ها و مشکلات سطحی آن را از بین می‌برند. از این روش برای صیقلی کردن سطح ابزارها و تجهیزات بزرگ مانند ماشین‌آلات و قطعات خودرو استفاده می‌کنند. ذرات ساینده‌ای که در این فرایند به کار می‌روند، جنس و اندازه متفاوتی دارند. ذرات ساینده شامل اکسید آلومینیوم، ماسه و دانه‌های شیشه‌ای می‌شود. 

6.    پولیش ارتعاشی 

پولیش ارتعاشی روش مناسبی برای براق کردن فلزات است. در این روش، فلز موردنظر را در وان یا کاسه قرار می‌دهند که با ترکیب مایع یا رسانه پولیش پر شده است. در مرحله بعدی، کاسه را با فرکانس بالایی ارتعاش می‌دهند و این امر سبب می‌شود که مایع بر روی سطح فلز قرار گیرد و پس از چند ثانیه سطح آن را بسیار یکنواخت و صاف نماید. از این راهکار نیز برای براق کردن سطح جواهرات، اجسام نوری و قطعات کوچک استفاده می‌کنند. همچنین ابزارهایی که شکل پیچیده‌ای دارند نیز می‌توان با این راهکار جلا داد. 

7.    پولیش بشکه 

روش پولیش بشکه شباهت زیادی به پولیش ارتعاشی دارد، اما وجه تمایز این عملیات نسبت به روش ارتعاشی این است که جسم فلزی را درون یک بشکه چرخان قرار می‌دهند. این بشکه چرخان حاوی مایع یا رسانای پولیش است. سرعت چرخیدن بشکه کم است، به همین خاطر مواد پولیش به خوبی روی سطح جسم فلزی ساییده می‌شوند و آن را جلا می‌دهند. از روش پولیش بشکه برای براق کردن فلزات، اجسام بزرگ و سنگین مانند قطعات سخت‌افزاری یا خودرو استفاده می‌کنند. فولاد 45 سیکا نیز با همین روش صیقلی می‌شود. ابزارهایی که خطوط پیچیده‌ای دارند یا به شکل‌های هندسی هستند نیز با پولیش بشکه جلا می‌دهند. 

8.    لیز 

در روش لیز یا فرسازی از ابزارهای براق‌کننده فلزات یا توپ‌های فولادی استفاده می‌کنند. توپ‌های فولادی به سطح فلزات مالش داده می‌شوند و آن‌ها را صاف و براق می‌نمایند. روش لیز معمولاً برای قطعه‌های ظریف و کوچک مانند ظرف‌های نقره، طلا یا جواهرات به کار می‌رود. گاهی اوقات با روش سنگ‌زنی، چکش یا پتک را روی سطح فلز می‌زنند و روکش بافت را روی آن ایجاد می‌کنند. 

9.    پوشش پودری 

در این روش، پودر خشک را روی سطح فلزات می‌پاشند و سپس آن را حرارت می‌دهند. بعد از حرارت‌دهی، روکشی صیقلی و زیبایی روی فلز به وجود می‌آید. این پودرها معمولاً مخلوطی از رنگ‌دانه‌ها و رزین‌ها هستند که به شیوه الکترواستاتیک شارژ شده و روی فلز اسپری می‌شوند. بعد از اسپری‌کردن مواد، فلز را در کوره حرارت می‌دهند تا زمانی که پودرها ذوب گردد و سطح یکدستی را ایجاد نماید. از این روش برای صیقلی کردن مبلمان‌های فضای باز یا قطعات بزرگ استفاده می‌کنند. البته در اجرای این روش باید استانداردهایی مانند ASTM B912 و ISO 1302 را در نظر بگیرند. این استانداردها در تعیین کیفیت عملیات براق کردن فلزات تعیین‌کننده هستند. 

جمع‌بندی
براق کردن فلزات یکی از عملیات‌هایی است که برای محافظت از فلزها در برابر اکسیداسیون و زنگ‌زدگی و همچنین افزایش زیبایی آن‌ها انجام می‌دهند. فلزهایی که به صورت مداوم جلا داده می‌شوند، از طول عمر و مقاومت بیشتری برخوردار هستند. پس از عملیات پولیش کردن، سطح فلزها صیقلی می‌شود و آلودگی‌های کمتری را به خود می‌گیرد. روش‌های براق کردن فلزات شامل، پولیش دستی، پولیش مکانیکی، پولیش الکترولیتی، پولیش شیمیایی، پولیش بشکه‌ای و... می‌شود.
 انتخاب هر یک از این روش‌ها به سایز قطعه موردنظر، جنس آن، سرعت فرایند و هزینه‌ها وابسته است. تیم فولاد فیدار سال‌هاست که در زمینه فروش انواع محصولات فلزی و فولادی فعالیت دارد. شما می‌توانید قیمت تیرآهن هاش، تیرآهن، میلگرد و سایر مقاطع فولادی را در سایت فولاد فیدار ببینید و برای خرید با کارشناسان مجموعه ما در ارتباط باشید.